Περιβάλλον & δόμηση: περιμένουμε τις ενέργειες του Δημάρχου

Προς: Aξιότιμο Δήμαρχο Αγίου Στεφάνου κ. Π. Βορριά

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ «ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΗΣ»

1. Λέγοντας «Σχέδιο Πόλης» εννοούμε: α) Το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) και β) την «Πολεοδομική Μελέτη» ή «Ρυμοτομικό Σχέδιο».

α) Το ΓΠΣ, εκτός από τις γενικές κατευθύνσεις, εμφανίζει τα όρια του οικισμού, τους όρους δόμησης κατά περιοχή και τις χρήσεις γης. Το ΓΠΣ του 1995 ισχύει σήμερα, αλλά όχι και ως προς τους όρους δόμησης (συντελέστες δόμησης και ποσοστά κάλυψης) Έτσι κι αλλιώς, χρειάζεται επικαιροποίηση, επειδή άλλαξαν αρκετές παράμετροι από το 1995, κατά τον αρμόδιο για το ΓΠΣ Οργανισμό Αθήνας.

β) Η «Πολεοδομική Μελέτη» παρουσιάζει σε κλίμακα 1:500 τις επιμέρους διαμορφώσεις, όρους δόμησης, χρήσεις γης, κοινόχρηστους χώρους, πλάτη δρόμων, όλα μέσα στο πλαίσιο του ΓΠΣ, όπως η ακυρωθείσα του 2003 της Πολεοδομικής Ενότητας 1 από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

2. Η Επιτροπή Επιβάλλοντος Αγίου Στεφάνου αξιολογεί το θέμα «Σχέδιο Πόλης» ως πρώτης προτεραιότητας για τη βιώσιμη ανάπτυξη του Αγ. Στεφάνου, διότι με τον καθορισμό των παραμέτρων του (βλ. 3α παρακάτω), προσδιορίζει τους όρους ανάπτυξης του προαστίου μας και παρέχει το αναγκαίο υπόβαθρο για την αντιμετώπιση των βασικών προβλημάτων, όπως του κυκλοφοριακού, της χωροθέτησης σχολείων και πλατεία, του αποχετευτικού, κ.α.

Κύρια όμως, η πρώτη προτεραιότητα προκύπτει από την σημερινή έντονη οικοδομική δραστηριότητα με όρους δυσμενείς για το φυσικό περιβάλλον, οι οποίοι καταστρέφουν την προαστιακή φυσιογνωμία του Αγ. Στεφάνου και υποβιβάζουν την ποιότητα ζωής όλων μας. (Σήμερα χτίζεται με όρους δόμησης «οικισμού προ του ’23). Αυτό είναι κάτι όπου, μέρα με την μέρα, δημιουργεί μια κατάσταση μη αναστρέψιμη.

3. Τι πιστεύουμε ότι πρέπει να γίνει και γιατί

α) Μέσω της επικαιροποίησης του ΓΠΣ μπορούν να εφαρμοστούν όροι δόμησης πολύ φιλικότεροι προ το περιβάλλον και να γίνουν προτάσεις βελτίωσης των χρήσεων γης (π.χ. μείωση των περιoχών «Γενικής Κατοικίας, δηλαδή, των περιοχών επαγγελματικών εργαστηρίων, κααστημάτων, γραφείων κ.α.) Επίσης, προτάσεις βασικών κυκλοφοριακών αλλαγών `(π.χ. να σημειωθούν παρακαμπτήριοι) , να επισημανθούν θέσεις σχολείων, πλατειών, αστικού άλσους κ.λ.π.

Η επικαιροποίηση του ΓΠΣ απαιτεί ασύγκριτα λιγότερο χρόνο, από την ανασύνταξη και ολοκλήρωση της «Πολεοδομικής Μελέτης» η οποία για να ολοκληρωθεί και να φτάσει στη φάση εφαρμογής και για τις 4 πολεοδομικές ενότητες του Αγ. Στεφάνου χρειάζονται πολλά χρόνια!! Και μέχρι τότε, δεν θα έχει απομείνει τίποτε από το αστικό φυσικό περιβάλλον και τον προαστιακό χαρακτήρα του Αγ. Στεφάνου

Επαναλαμβάνουμε και εδώ βασικές σταθερές μας θέσεις:

1. Δεχόμαστε τα όρια του ’76 (εφόσον έχουν υλοποιηθεί με πολλές οικοδομές που χτίστηκαν με άδειες του Πολεοδομικού Γραφείου).
2. Αυτονόητα, το πολύτιμο και για όλο το Λεκανοπέδιο περιαστικό δάσος (δηλ. το εκτός ορίων του ’76) μέχρι και την παραλίμνια περιοχή, πρέπει να διαφυλαχθούν ως κόρη οφθαλμού. Ο Δήμος μπορεί να συμβάλλει και σε αυτή την προσπάθεια.

β) Παράλληλα να προωθηθούν άλλες βασικές εκκρεμότητες, όπως η άρση του «αναδασωτέου» της Αγ. Παρασκευής, η κυκλοφοριακή μελέτη τη ευρύτερης περιοχής (με συνέχιση της συνεργασίας της Άνοιξης και του Κρυονερίου τουλάχιστον), η μελέτη αποχετευτικού δικτύου λυμάτων μέσα στην πόλη, και η Πολεοδομική Μελέτη μετά την επικαιροποίηση και έγκριση του ΓΠΣ.

γ) Η δημιουργία αστικού άλσους, έκτασης περίπου 35 στρ. κρατικού δάσους μέσα στην Καπιτένια, σε συνεργασία με την Κτηματική Εταιρία του Δημοσίου, την οποία έχει προγραμματίσει ο Δήμος, είναι προφανώς πολύ μεγάλη συνεισφορά στο αστικό φυσικό περιβάλλον.

δ) Η αυστηρή εφαρμογή του Δημοτικού «Κανονισμού Καθαριότητας και Προστασίας του περιβάλλοντος», μαζί με τη συστηματική ενημέρωση των δημοτών, είναι πάρα πολύ βασικοί παράγοντες για την επίτευξη των στόχων «αστικό πράσινο» και «προαστιακός χαρακτήρας». Επίσης, όχι άλλες τσιμεντοστρώσεις στους ακάλυπτους χώρους των οικοπέδων.

4. Τι έκανε η Επιτροπή για το Σχέδιο Πόλης και άλλα σχετικά θέματα

Α) Πρώτα- πρώτα πιστεύουμε ότι οι λύσεις πρέπει και μπορούν να ξεκινήσουν από τον Δήμο, άμεσα, μετά από 2 χρόνια προσαρμογών. Γι’ αυτό είμαστε σε επαφή με τον κ. Δήμαρχο και περιμένουμε άμεσα και απτά αποτελέσματα. Έχουμε διαβιβάσει στο Δήμο έγγραφα όλες τις σχετικές απόψεις και προτάσεις μας.

Β) Συγκεντρώσεις-ομιλίες στο Π.Π.Κ. του Δήμου. Μετά την συγκέντρωση της 13/02/03 με θέμα «Φλέγοντα προβλήματα ητς περιοχής του Αγ, Στεφάνου» (Σχ. Πόλης, Κυκλοφοριακό κ.α.) έγιναν οι παρακάτω:

- 27/11/06: «Η συμμετοχή των πολιτών στην προστασία του περιβάλλοντος στην πόλη μας. Ρίξεις και προοπτικές»

- 25/04/07: «Ο ρόλος της Αειφόρου Ανάπτυξης για τη βιωσιμότητα του Αγ. Στεφάνου». Κοινοποιείται και το κείμενό μας «Το Όραμά μας για τον Αγ. Στέφανο», το οποίο περιέχει συγκεκριμένες προτάσεις για τη γενική πολεοδομική οργάνωση της πόλης.

- 12/07-07: «Σχέδιο Πόλης και Δάσος στον Αγ. Στέφανο»

- 26/02/08: «Το Σχέδιο Πόλης και το Περιβάλλον»

- 28/05/08: Συνεκδήλωση με την Οικολογική Κίνηση Δροσιάς για την καταπολέμηση της βαμβακίασης των πεύκων.

Γ) Άλλες ενέργειες (αναφέροναι επιλεκτικά μερικές από αυτές):

• Συζητήσεις με το ΥΠΕΧΩΔΕ (Υφυπ. Κ. Ξανθόπουλο, Γεν. Γραμ. Ε. Μπαλτά – τελευταία συνάντηση στις 7/10/08, μαζί με τον Δήμαρχο και εκπροσώπους του Δήμου για το ΓΠΣ, από την οποία προέκυψε η άμεση αναγκαιότητα συνεννόησης του Δήμου με τον Οργανισμό Αθήνας. Συζητήθηκαν επίσης τα θέματα «Σχολεία στην περιοχή Μάρμαρα» και «άρση αναδασωτέου Αγ. Παρασκευής»

- Επίσης, συζητήσαμε με τον Οργανισμό Αθήνας για το ΓΠΣ, κλπ.

• Μερικά από τα έγγραφα που στείλαμε και κείμενα που κοινοποιήσαμε:

- Προς Aστυνομικό Τμήμα Αγίου Στεφάνου για έλεγχο πιθανών αυθαιρεσιών πολεοδομικού χαρακτήρα (2/7/08, χωρίς απάντηση), όπως κατάτμηση σε πολύ μικρά οικόπεδα και μάντρα οικοδομικών υλικών σε περιοχή αμιγούς κατοικίας.

- Προς του Συλλόγους της πόλης μας, στα καίρια ερωτήματα για το Σχέδιο Πόλης (χωρίς απάντηση)

- Προς ΕΥΔΑΠ για τη ρύπανση της Λίμνης από φυτοφάρμακα (10/07). Μας απάντησαν ότι το νερό ελέγχεται και είναι καλό.

- Δημιουργία δημόσιου χώρου συζήτησης στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://perivallonagstefanos.blogspot.com/

5. Περιμένουμε μια άμεση και ουσιαστική ενεργοποίηση του Δήμου. Πιστεύουμε ότι ο κ. Δήμαρχος πραγματικά επιθυμεί τη διάσωση του φυσικού περιβάλλοντος και τη δατήρηση του προαστιακού χαρακτήρα του Αγ. Στεφάνου, που καθημερινά χάνονται. Ο κρατικός μηχανισμός κάθε βαθμίδας και η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, πιστεύουμε ότι μπορούν να κινητοποιηθούν αποτελεσματικά από τη θέληση του Δήμου και, αν χρειαστεί, και με την δική μας κινητοποίηση, των άλλων φορέων κα των συμπολιτών μας.

Επιτροπή Περιβάλλοντος Αγίου Στεφάνου

Η ΔΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟ

Eπιστολή που στάλθηκε στον Δήμαρχο Αγίου Στεφάνου κ. Παναγιώτη Βορριά, στις 06/9/07

1. Με το σταμάτημα της διαδικασίας έγκρισης του Ρυμοτομικού Σχεδίου, λόγω προσφυγών στο Σ.τ.Ε.¹, το Πολεοδομικό Γραφείο Καπανδριτίου εκδίδει άδειες οικοδόμησης με όρους δόμησης πολύ δυσμενέστερους για το περιβάλλον από εκείνους του υπό έγκριση «Σχεδίου»².

Με το καθεστώς αυτό δομούνται και μεγάλα τεμάχια γης με πυκνά πεύκα και θάμνους³ και αποψιλώνονται εντελώς. Χτίζονται «μεζονέτες» εν σειρά, η μία σ’ επαφή με την άλλη, με αυλές και δρόμους εσωτερικούς από μπετόν, χωρίς ούτε ένα πεύκο⁴ να έχει μείνει.

Είναι λοιπόν αυτονόητο, ότι πρέπει το ταχύτερο να σταματήσει η κατάσταση αυτή.

Είναι απορίας άξιο το πώς σκέφτονται οι αγοραστές των «μεζονετών» αυτών. Προφανώς, ελπίζουν ότι το δάσος που βλέπουν γύρω τους, δεν θα εξαφανιστεί όπως ακριβώς αυτό του δικού τους οικοπέδου. Μήπως πιστεύουν ότι οι διακοσμητικοί θάμνοι και τα κυπαρισσοειδή θ’ αντικαταστήσουν τελικά το δάσος;

2. Το να υπάρχει Σχέδιο Πόλης καθώς και Δημοτικός Κανονισμός για τον έλεγχο της κοπής δέντρων (πεύκων) και το ποσοστό τσιμεντόστρωσης του ακάλυπτου χώρου στα οικόπεδα που πρόκειται να οικοδομηθούν, συμφέρει όλους:

- Το κύκλωμα της οικοδομής θα πουλάει μικρότερα σπίτια, αλλά ακριβότερα, μέσα στο πράσινο και τους φαρδείς δρόμους.

- Οι μηχανικοί είναι σίγουρο πως δεν θ’ αντιδράσουν επειδή μικραίνει κατά τι η αμοιβή τους.

- Οι νέοι κάτοικοι θ’ αγοράσουν ποιοτικότερα σπίτια και θα κληροδοτήσουν στα παιδιά τους και τα εγγόνια τους περιουσία με επαρκές γύρω τους φυσικό περιβάλλον, σε ένα πραγματικό Προάστιο.

- Ολόκληρο το προάστιο του Αγ. Στεφάνου θα αναβαθμιστεί προς όφελος όλων των κατοίκων, εργαζομένων σε αυτό και επισκεπτών-αγοραστών, κλπ.

Η μόνη λύση για μια βιώσιμη ανάπτυξη του Αγ. Στεφάνου είναι το να γίνει «Σχέδιο» το ταχύτερο.

3. Τι πρέπει να γίνει για να αρθεί το σημερινό αδιέξοδο;

Οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς σε συνεργασία με το Δήμο, να ξεπεράσουν με θάρρος τα νομικά αδιέξοδα, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τη σημερινή πραγματικότητα, στην οποία:

- Τα όρια του 1976 έχουν (σχεδόν;) υλοποιηθεί με κτίσματα ιδιωτικά (σπίτια), που έχουν ανεγερθεί με άδειες του Πολεοδομικού Γραφείου.

- Μέσα στα όρια αυτά υπάρχουν περιοχές δάσους⁵, οι οποίες πρέπει να διαφυλαχθούν και να ενταχθούν στον πολεοδομικό ιστό του προαστίου μας, σύμφωνα με τη μελέτη των ειδικών (δασολόγων, πολεοδόμων) μελετητών του Σχεδίου Πόλης.

4. Πώς πρέπει να είναι το νέο, αναβαθμισμένο, Σχέδιο Πόλης;

- Πριν απ’ όλα να είναι νομικά άψογο και επομένως απρόσβλητο από κάθε μορφής ενστάσεις.

- Το νέο «Ρυμοτομικό Σχέδιο», ή απλά «Σχέδιο» να συνταχθεί από δοκιμασμένους ειδικούς επιστήμονες πολεοδόμους, οικονομολόγους, αρχιτέκτονες, δασολόγους και εξειδικευμένους στο αντικείμενο νομικούς συμβούλους, οι οποίοι να έχουν όραμα προαστίου, δηλ. βελτίωσης των πραγμάτων και όχι υποταγής σε διαφαινόμενες τάσεις (π.χ. αύξησης ζώνης «Γενικής Κατοικίας»).

5. Το δικό μας όραμα για το Προάστιό μας, που έχουμε ήδη κοινοποιήσει στο Δήμο Αγίου Στεφάνου και στους συμπολίτες μας, στις συγκεντρώσεις μας στο Π.Π.Κ., προϊόν σοβαρού προβληματισμού μας, πιστεύουμε ότι μπορεί να βοηθήσει στην ανασύνταξη του Σχεδίου.

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος Αγίου Στεφάνου ανέκαθεν πίστευε στην αναγκαιότητα ύπαρξης Σχεδίου, νομικά κατοχυρωμένου, απρόσβλητου σε προσφυγές⁶.

Μέχρι την εφαρμογή του Σχεδίου θα επαγρυπνούμε. Σε περιπτώσεις αποψιλώσεων μεγάλης κλίμακας για την ανέγερση οικιστικών συγκροτημάτων, θα αντιδράσουμε με όποιο μέσο κρίνουμε πρόσφορο.

Στην περίπτωση που η Δημοτική Αρχή και οι Αρμόδιοι Φορείς δεν ανταποκριθούν στο καθήκον που έχουν να προασπιστούν το εναπομείνοντα δάσος του Αγίου Στεφάνου, είμαστε με την σειρά μας υποχρεωμένοι να προσφύγουμε σε όλα τα νόμιμα μέσα, στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της υπεράσπισης των αρχών της αειφόρου ανάπτυξης.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Με την 3431/2006 απόφαση του Ε΄ Τμ. του Σ.τ.Ε. προσβάλλονται: α) η έγκριση του Γ.Π.Σ. με Υπουργική Απόφαση και όχι Π.Δ., β) τα όρια του ’76 με απόφαση Νομάρχη και γ) η έγκριση της Π.Ε. 1 του υπό έγκριση Σχεδίου με Υπουργική Απόφαση αντί με Π.Δ.
2. Σήμερα χτίζουν με όρους δόμησης «οικισμού προ του ’23», δηλ. Σ.Δ. 0,8 τουλάχιστον, κάλυψη 60-70%, σύστημα δόμησης ακόμη και «πτερύγων», δηλ. μερικής επαφής και των ξένων κτισμάτων μεταξύ τους, κ.ο., αντί για μέσους Σ.Δ. 0,3 (Καπιτένια), 0,6 (γενικώς), κάλυψη 40%, κ.λπ., του υπό έγκριση Σχεδίου.
3. Οι ιδιοκτήτες που χτίζουν ένα σπίτι, συνήθως είναι πιο φιλικοί προς τα πεύκα, αν και συχνά τα κόβουν για να μη λερώνονται οι βεράντες τους, αγνοώντας τι χάνουν.
4. Όπως στην Περιοχή Καπιτένιας, στην ιδιωτική πάροδο Παθιακάκη.
5. «Δάσος» θεωρείται αυτό που η Επιστήμη της Δασολογίας θεωρεί ως τέτοιο, άσχετα αν αυτό βρίσκεται μέσα ή έξω από τα όρια του ’76.
6. Είχαμε κατηγορηθεί και κατηγορούμαστε ακόμα, ότι η Επιτροπή μας τορπίλισε το Σχέδιο, επειδή προκαλέσαμε παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη, παρέχοντας έτσι άλλοθι στους υπεύθυνους για την απαράδεκτη καθυστέρηση προώθησης του Σχεδίου. Η αλήθεια είναι ότι το Σχέδιο ήταν ευάλωτο νομικά στις όποιες προσφυγές, και ότι πάντα η θέση μας ήταν υπέρ ενός ισχυρού Σχεδίου (βλ. δημοσίευση εφημερίδα «Θεσμός» των Β. Προαστίων, 13/9/1999). Ενδεχομένως, η τότε Δημοτική Αρχή υπήρξε θύμα κακών νομικών συμβούλων και ότι η καθυστέρηση προώθησης του Σχεδίου θα μπορούσε ν’ αντιμετωπιστεί με κινητοποίηση των πολιτών προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, όπως μπορεί να γίνει και τώρα, καθώς και με την έντονη προβολή του θέματος. Σήμερα, πιστεύουμε ότι ολόκληρος ο πολιτικός κόσμος θέλει να αντιμετωπίσει την περίπτωση του Αγίου Στεφάνου (με 12.000 κατοίκους). Παρόμοιες περιπτώσεις υπάρχουν πάρα πολλές σ’ ολόκληρη τη χώρα, πράγμα που συνηγορεί στην άμεση επίλυση του θέματος.

Η σημερινή δημοτική αρχή είναι αποφασισμένη να αναδείξει το θέμα «Σχέδιο Πόλης» αμέσως ως το Νο 1 πρόβλημα; Πιστεύει ότι στην Καπιτένια υπάρχει δασική έκταση που πρέπει να διατηρηθεί; Ή μήπως, ότι ολόκληρη η περιοχή είναι απλά οικόπεδα, που θα στολίζονται κάπου-κάπου με κανένα πεύκο, εάν θελήσει κάποιος ιδιοκτήτης;

Για μας στην Καπιτένια πρέπει να εξαιρεθούν από το δόμηση δασικά τεμάχια —τα οποία θα ορίσουν ως τέτοια οι αρμόδιοι δασολόγοι κλ.π.— και η υπόλοιπη περιοχή να χτιστεί με μειωμένο Σ.Δ. (0,2 -0,3) και κάλυψη.

Ό,τι δέντρο κόβεται ή καίγεται, ν’ αντικαθίσταται οπωσδήποτε και να εφαρμόζεται αυστηρά ο Δημοτικός Κανονισμός!